W 1617 r. przybył tu zakon bernardynów sprowadzony przez Zofię, żonę kanclerza królewskiego koronnego Feliksa Kryskiego, a w tym samym roku położono kamień węgielny pod kościół i klasztor, który poświęcił biskup płocki Henryk Firlej w obecności króla Zygmunta III Wazy i dworu. Budowa ta była wspierana przez królów Zygmunta III i Władysława IV , dzięki czemu w latach 1628-1638 ukończono budowę murowanego klasztoru i kościoła, pierwotnie pod wezwaniem św. Andrzeja.Przy południowej ścianie wzniesiono kaplicę z Domkiem Loretańskim, projektu najprawdopodobniej architekta królewskiego Konstantyna Tenkalli a w 1642 r. kaplica ta został poświęcona. I ta budowa została wsparta przez króla Władysława IV, ofiary składali też prywatni fundatorzy. Gdy w1648 r.Praga otrzymuje prawa miejskie, w jej herbie umieszczony zostaje wizerunek Matki Bożej z Dzieciątkiem nad kaplicą Loretańską podtrzymywaną przez anioły.W kaplicy znalazła się Figura Matki Bożej Loretańskiej, odziana w szaty z drogich tkanin, o skroniach zdobionych przez złote korony. Początkowo figura była oddzielona od wiernych kratą, a przed nią płonęło 14 lamp wykonanych z pozłacanego srebra . Było to miejsce szczególnego kultu i oprócz mieszkańców Pragi, przybywali tu też mieszkańcy Warszawy .W lipcu 1656 r. w czasie potopu szwedzkiego po kościół, kaplica i zabudowania klasztorne zostały zniszczone i ograbione. Dopiero darowizny kasztelana krakowskiego Stefana Warszyckiego i wojewody sandomierskiego Michała Warszyckiego , pozwoliły na odbudowę. Następne zniszczenia dotknęły w czasie insurekcji kościuszkowskiej , gdy po bohaterskiej obronie Pragi 4 listopada 1794 r. Rosjanie zdobyli Pragę dokonując rzezi ludności.W okresie Księstwa Warszawskiego klasztor znalazł się w planowanym przez Francuzów pasie praskich umocnień i w 1811 r. rozebrano kościół i klasztor, jednak kaplica Loretańska ocalała dzięki sprzeciwowi miejscowej ludności. Po upadku Księstwa Domek Loretański był jedyną praską światynią, a miejsce poprzedniej figury zajęła gotycka rzeźba Maryi z Dzieciątkiem (przełom XV/XVI wieku) zwana Matką Bożą Kamionkowską.W XIX wieku przejmuje funkcje kościoła parafialnego, aż do czasu wzniesienia kościoła św. Floriana . W 1853 r. kaplicę odbudowano i przebudowano wg projektu Alfonsa Kropiwnickiego . Kościół zyskał attykę przy wejściu z piętrowym portalem , krużganki i Domek Loretański przykryto wspólnym dachem, a z dawnych czterech wież narożnych pozostawiono dwie.Na początku XX wieku znaleziono w czasie remontu pod schodami schowek z fragmentem pierwotnego wyposażenia. Po uszkodzeniach w czasie II wojny światowej w 1939 r. i 1944 r. , odbudowany w 1945 r. , a w 1960 r. przywrócono krużganki od strony północnej i wschodniej, rozebrane w 1811.W latach 1961-1977 proboszczem parafii Matki Boskiej Loretańskiej był ksiądz Stefan Niedzielak - kapelan Rodzin Katyńskich, twórca sanktuarium Poległych i Pomordowanych na Wschodzie na Cmentarzu Powązkowskim , zamordowany przez "nieznanych sprawców" w 1989 r.
Ciekawostki:
-Wokół kościoła znajdował się cmentarz ofiar wojen z 1656 r. i 1794 r.
-Przy głównej alei do kościoła znajduje się symboliczny grób Rocha
Kowalskiego, jednego z bohaterów "Trylogii" Henryka Sienkiewicza .
-W ścianie kościoła wmurowana jest tablica upamiętniająca Rzeź Pragi w
1794 r., wmurowana w 200-lecie wydarzeń.
-Przy głównej alei znajduje się też figura Matki Boskiej - dziękczynnej za
opuszczenie Pragi przez wojska rosyjskie 8 sierpnia 1920 r. ,
rozbrojenie Niemców 11 listopada 1918 r., postawionej tu w 1919 r..
|
